In 2007 maakte de Wijkraad de wijkvisie. Onderstaand de tekst. Het integrale boekje kunt u ook downloaden als pdf bestand.
Inleiding: Visie op de historische binnenstad
- Versterken van de kwaliteit van de economie en het cultureel klimaat
- Versterken van de woonfunctie en het verbeteren van de leefbaarheid
- Gegarandeerde bereikbaarheid door sturing van mobiliteit
- Waarborgen van de veiligheid
Het accent van deze Visie ligt op de historische binnenstad (binnen de Singels). Waar niet anders aangegeven heeft de Visie echter betrekking op het hele Wijkraad gebied, dus ook het aanliggende gebied aan de westzijde buiten de Catharijnesingel, tot aan het spoor. Gekozen is voor een korte weergave van thema’s, veelal in steekwoorden. De formulering in doelen en middelen maakt het mogelijk om een discussie op hoofdlijnen te voeren en zo de voortgang transparant te houden. Tegelijk is het zo gemakkelijker deze visie uiteindelijk te vertalen naar concrete actiepunten en waar nodig uit te drukken in financiële middelen. Zo komen we van visie tot werkplan.
De Wijkraad gaat nadrukkelijk uit van betrokkenheid van alle belangengroepen in de binnenstad. Wij nodigen daarom alle groepen van bewoners, ondernemers, podia, winkeliers, musea en andere sociaal, economisch en cultureel betrokkenen uit deze Visie binnen de eigen organisaties te bespreken, van commentaar te voorzien en aan te vullen met eigen aandachtspunten. Dit kan gebeuren in het tweede kwartaal van 2007. Deze reacties zullen in een bijlage worden opgenomen, zodat iedereen daarvan kan kennisnemen. Waar reacties de visie van de Wijkraad kunnen aanscherpen of aanvullen, zullen deze daarin worden verwerkt. In het derde kwartaal van 2007 zal de Wijkraad dat beargumenteerd aangeven. Bij advisering over onderwerpen uit de Visie zullen de suggesties en aanvullingen nadrukkelijk worden meegenomen.
Wijkvisie – Thema 1 – Economie en Cultuur
| Hoofddoelstelling Versterken van de kwaliteit van de economie en het cultureel klimaat |
Middelen |
| Subdoel 1 Behouden en versterken van de winkelfunctie |
1. bevorderen van de differentiatie van winkel- en horeca-aanbod 2. versterken van kwaliteitsondernemingen (waaronder winkels en horeca in historische binnenstad) 3. clustering horeca in de binnenstad, naast deconcentratie van horeca en evenementen over de gehele stad. |
| Subdoel 2 Verhogen van de kwaliteit van het cultuurhistorisch en monumentaal stadsbeeld |
1. opstellen beheerplan openbare ruimte en monumentale sites en gebouwen 2. actieplan t.b.v. tegengaan van achterstallig onderhoud 3. informatieve en museale ondersteuning historische en monumentale plaatsen 4. verbeteren en faciliteren bezoekcondities (straatmeubilair, bezoekersvriendelijk maken van openbaar vervoer, bewegwijzering) 5. parkeervrij maken van historische plaatsen en grachten |
| Subdoel 3 Versterken van het aanbod aan kunst, cultuur en cultuurhistorie |
1. opstellen ontwikkelingsgericht beleidsprogramma en de continuïteit ervan bewaken 2. cultuurdeelname bevorderen (onderwijs); betrokkenheid vergroten (bewoners) 3. actief ondersteunen van de aanwezige makers en aanbieders in de cultuur 4. bevorderen van een onderscheiden (divers) aanbod |
| Subdoel 4 Versterken van het culturele en historisch toerisme |
1. bevorderen kwaliteitstoerisme 2. bevorderen van nationaal en internationaal verblijftoerisme 3. versterken en differentiëren van het voorzieningenniveau t.b.v. het verblijftoerisme 4. balans tussen leefbaarheid en toerisme waarborgen 5. bevorderen van totstandkoming van een stadsmuseum |
| Subdoel 5 Versterken van Utrecht als creatieve stad |
1. gericht investeringsbeleid- broedplaatsenbeleid kunst/cultuur/onderwijs/ICT - binnenhalen van creatieve industrie en bedrijven - startsubsidies mogelijk maken - verbeteren vestigingsklimaat (start ups) Binnenstad is uitermate geschikt voor kleinschaligheid of uitvalsbasis van creatieve ondernemers. |
Wijkvisie – Thema 2 – Wonen en Leefbaarheid
| Hoofddoelstelling Versterken van de woonfunctie en waarborgen en verbeteren van de leefbaarheid |
Middelen |
| Subdoel 1 Bevordering en realisatie van sociale activiteiten en netwerken |
1. kleinschalige ontmoetingsruimtes en –plekken creëren; activiteiten organiseren gericht op tref- en ontmoetingskansen voor diversiteit aan groepen en individuen 2. opvang en begeleiding van probleemgroepen (dak/thuislozen, verslaafden, psychiatrisch patiënten, veelplegers) adequaat en strak georganiseerd blijven aanpakken op geheel stedelijk niveau en te organiseren door samenwerkende disciplines (regie gemeente); 3. met corporaties, zorg- en welzijnsinstellingen een adequaat woon-zorg-welzijn programma ontwikkelen, mogelijk laten aanbesteden. 4. horeca en andere uitgaansvoorzieningen als onderdeel van de sociale infrastructuur weliswaar clusteren binnen de historische binnenstad, maar tegelijk inzetten op spreiding over gehele stad. |
| Subdoel 2 Verbeteren van de omgevingskwaliteit (natuur, lucht, geluid) |
1. schonere uitstoot; beperken autoverkeer historische stad, roetfilters voor gemeentevervoer, bussen, taxi’s; vergunningenstelsel voor vrachtvervoer 2. bevoorrading winkels via systeem van “stadsvracht” met kleinere en elektrische auto’s; 3. groen als vast onderdeel van ruimtelijke plannen en herinrichting straten en pleinen meenemen in de planontwikkeling en communicatie met bewoners (denk aan toekomstige singelgebied); 4. openbaar groen goed onderhouden, mede via ondersteuning van eigen beheergroepen; 5. meer faciliteiten voor fietsparkeren (enerzijds bevordering toegankelijkheid, anderzijds voorkomen van overlast rondslingerende fietsen); 6. handhaven afspraken rond geluidoverlast. |
| Subdoel 3 Kwaliteit en toegankelijkheid publieke ruimte |
1. ter beperking van overlast en “bouwputgevoel” voor bewoners en gebruikers bij bouw- en grondactiviteiten: a. verbeteren van de communicatie b. opstellen van beheerplannen c. zwaardere inzet op toezicht d. controleerbare afspraken rond toezicht en beheer vastleggen in vergunningen en contracten. 2. waar wenselijk vaker inzetten van “kwaliteitteams” (buurtteams) van professionals en bewoners ten behoeve van een integrale buurtaanpak (incl. het samen uitvoeren van de probleemanalyse); 3. fietswrakken, “verdwaald” grofvuil, graffiti, zwerfvuil en restafval voorkomen, systematisch verwijderen en actief inzetten op handhaving 4. heldere visie op architectuur en stedebouw met aanwijzingsbevoegdheid in vaststelling wanneer sprake is van al dan niet aantasting van of toevoeging aan historische beeld en/of architectuur; 5. bewuste inzet op bewezen kwaliteitsarchitectuur bij overheidsgebouwen. |
| Subdoel 4 Gedifferentieerde bevolkingssamenstelling en woningaanbod |
1. meer aandacht voor ouderenhuisvesting, waaronder ook woonzorgcentra. 2. meer sociale (huur en/of koop) woningen en woningen voor starters realiseren; nieuwbouw en ook ombouw (aan te sturen door bestemmingsplan en prestatieafspraken met corporaties) 3. actief gemeentelijk en corporatie programma “wonen boven winkels”; krachtig stimuleren tot een opgang bij ver- en nieuwbouw winkelpanden. 4. actief antispeculatie en leegstandsbeleid (boete, onteigening, vordering, kraak) 5. actief “rotte kiezen” beleid door snelle aanpak/stimulans tot onderhoud, verbouw of nieuwbouw. 6. meer gedifferentieerde voorzieningen en gedifferentieerde inrichting van de openbare ruimte (bijv. kindvriendelijk, ouderenvriendelijk). |
Wijkvisie – Thema 3 – Mobiliteit
Geprobeerd is om met duidelijke subdoelen aan te geven hoe sturing aan de mobiliteit gegeven kan worden en wel op een zodanige wijze dat de bereikbaarheid van de Binnenstad gegarandeerd is.
Er is bewust gekozen om aan te geven welke vervoerwijzen de voorkeur genieten zodat daarmee sturing mogelijk wordt.
In volgorde van belangrijkheid werkt de Wijkraad de volgende subdoelen uit:
1. lopen binnen de historische binnenstad
2. OV en fiets naar de historische binnenstad
3. parkeren
4. bevoorrading
5. communicatie
Binnen de historische binnenstad is lopen de belangrijkste vorm van verplaatsing.
Dit sluit andere vervoersmiddelen dus niet uit, maar geeft wel aan dat je vooral bij de inrichting van de openbare ruimte in eerste instantie aan de voetgangers moet denken. Nu lijkt het dikwijls dat alleen de overblijvende ruimte voor de voetganger beschikbaar is.
OV en fiets zijn de belangrijkste vervoermiddelen richting historische binnenstad. Deze moeten dus gestimuleerd worden, daarop stuur je. Alleen de belangrijkste middelen zijn opgesomd. De auto wordt zeker niet uitgesloten, maar krijgt lagere prioriteit vanwege ruimtebeslag, uitstraling op openbare ruimte, filevorming op wegen richting centrum en wellicht nu nog belangrijker dan ooit: de luchtverontreiniging. Zonder aanpak van luchtverontreiniging is uitvoer van plannen in het Stationsgebied niet mogelijk.
Om de automobilisten tegemoet te komen zijn er aanvullende maatregelen aangegeven. Communicatie is onontbeerlijk om uitgestippelde beleid duidelijk te maken aan bezoekers, irritaties te voorkomen en positieve aspecten van maatregelen te benadrukken.
| Hoofddoelstelling Gegarandeerde bereikbaarheid door sturing van mobiliteit |
Middelen |
| Subdoel 1 Lopen is primaire vorm van mobiliteit binnenhistorische binnenstad |
1. brede stoepen; goed bestraat zonder obstakels 2. parkeervrije grachten 3. geleidelijke uitbreiding autoluwgebied |
| Subdoel 2 OV en fiets is primair vervoermiddel naarhistorische binnenstad, voor auto wordt status-quo gehandhaafd |
1. voldoende fiets parkeervoorzieningen in hele binnenstad 2. bus en tram frequenter en langer (’s avonds) rijden 3. haast maken met aanleg uitgebreid net randstadspoor (soort metroverbinding met regio) |
| Subdoel 3 Reguleren parkeren |
1. bewoners op straat, anderen in garages 2. transferia met goed en goedkoop OV 3. OV-fietsen bij transferia/garages |
| Subdoel 4 Reguleren bevoorrading/afvoer |
1. kleinere bestelwagens met meer bevoegdheden in voetgangersgebied en doorkruisen compartimentering 2. bezorgservice winkels naar transferia/garages 3. betere benutting vervoer over water |
| Subdoel 5 Verbeteren communicatie |
1. voetgangersvriendelijk centrum promoten richting(potentiële) bezoekers 2. signalering op ring (rijkswegen en stedelijke ring) rond Utrecht van beschikbare capaciteit garages 3. duidelijke markering hoofdwegenstructuur en benoemen (binnen)stads compartimenten/wijken |
Wijkvisie – Thema 4 – Veiligheid
Het thema “Veiligheid” heeft een vijftal belangrijke subthema’s. De wijkraad heeft deze in volgorde van belangrijkheid gezet:
1. een integrale aanpak
2. verbeteren (positieve) communicatie
3. waarborgen sociale veiligheid
4. waarborgen fysieke veiligheid
5. toezicht en handhaving
De wijkraad is van mening dat veiligheid integraal moet worden opgepakt. Dit houdt in dat veiligheidsaspecten binnen alle thema’s moeten worden betrokken. Zo dient bijvoorbeeld bij het thema mobiliteit aandacht te zijn voor verkeersveiligheid. Nastreven van fysieke veiligheid is te allen tijde relevant en leidt het verhogen van het veiligheidsgevoel en tot een vergroting van de leefbaarheid.
Het gaat de wijkraad bij het thema ‘Veiligheid’ in het bijzonder om een beperking van de overlast veroorzakende activiteiten en groepen. Dit kan door een betere spreiding van horeca, coffeeshops en evenementen over de hele stad en door het verwijderen van de prostitutie uit de binnenstad. De wijkraad vindt de ontwikkeling van de poortgebieden (zoals de kop van Lombok en bij de Ooster- en Westerkade) in dit kader zeer positief. Gegeven de horeca en uitgaansvoorzieningen binnen de binnenstad pleit de wijkraad tot clustering hiervan ter beperking van overlast, met betere mogelijkheden tot handhaving, en de bevordering van de veiligheid binnen de binnenstad.
Bij het versterken van de veiligheid speelt handhaving en toezicht een prominente rol. Zorg voor voldoende wijkagenten die zichtbaar aanwezig zijn op straat en de mensen in de buurt kennen! Naleving van de regels voorkomt overlast…
De wijkraad ziet een grote kans ten aanzien van de versterking van de veiligheid in het verbeteren van de communicatie. Het gaat om (positieve) communicatie tussen betrokkenen bij de binnenstad (de politie, de winkeliers, de bewoners, en de beheerders van de openbare ruimte). Goede voorbeelden hiervan zijn te vinden in Hoog Catherijne en bij de Mariaplaats. Het kan de vorm van een kwaliteitskring of overlegclub krijgen. Het effect is overleg en het samen verantwoordelijk zijn voor de wijk. Probleembuurten verdienen extra aandacht. Een buurtanalyse, uitgevoerd door een externe partij, kan een goed startpunt zijn voor het aanpakken van specifieke problemen.
Een laatste aandachtspunt vanuit de wijkraad is het beheer van de openbare ruimte. Zorg voor een schone, hele en goed beheerde binnenstad. Verwijder in dit kader graffity, zorg voor voldoende groen en werkende verlichting.
| Hoofddoelstelling Waarborgen van de veiligheid |
Middelen |
| Subdoel 1 Veiligheid integraal blijven aanpakken |
1. veiligheid als integraal element (blijven) aanpakken door aandacht te hebben voor alle vormen van veiligheid (fysiek en sociaal). 2. aandacht voor veiligheid binnen alle onderscheiden thema’s (bijvoorbeeld verkeersveiligheid). 3. maak een veiligheidsscan (als onderdeel van bijvoorbeeld een buurtanalyse) onderdeel van de bestemmingsprocedure. Betrek hierbij alle relevante partijen. |
| Subdoel 2 Verbeteren (positieve) communicatie |
1. de gemeente dient de afwegingen omtrent veiligheid op transparante wijze te communiceren aan de bewoners, bezoekers en ondernemers van de binnenstad. 2. naast transparante communicatie over afwegingen ook communicatie over risico’s en handelingsruimte van bevolking: maak ze alert! 3. in geval van een incident moet de gemeente voldoende communicatie waarborgen 4. communiceer ook wanneer het goed gaat (en waarom) |
| Subdoel 3 Waarborgen sociale veiligheid voor bewoners, bezoekers en ondernemers |
1. aanpak overlast door jongeren (creëer “goede” hangplekken) 2. aanpak veelplegers 3. inrichting en beheer openbare ruimte afstemmen op optimale veiligheidsbeleving door voldoende verlichting, goed onderhouden groen en waar nodig selectief inzetten van cameratoezicht. |
| Subdoel 4 Waarborgen fysieke veiligheid voor bewoners, bezoekers en ondernemers |
1. zorg voor goede vergunningverlening. Laat mensen niet te lang op de wachtlijst staan waardoor ze ‘maar vast aan de slag gaan’. Goede vergunningverlening leidt tot veilige panden! 2. versterk het veilig ondernemen door nastreven convenant Veilig ondernemen. 3. zorg voor een toereikend en actueel rampen/crisisplan voor de binnenstad hetgeen meer moet zijn dan een papieren tijger. 4. onderhoud de openbare ruimte. |
| Subdoel 5 Op peil brengen van toezicht en handhaving van regelgeving |
1. voldoende wijkagenten en toezichthouders in de deelgebieden van wonen, winkels, kantoren en station; dit mede vanuit privaat – publieke samenwerking. 2. controle op toegankelijkheid tijdens en deugdelijk herstel bestrating na werkzaamheden (geen vergunningen afgeven zonder bijbehorend beheerplan) 3. tegengaan uitstallingen boven het vergunningsniveau; datzelfde geldt voor terrassen, straatmeubilair, straatverkoop, “muziek” overlast. |
